Page header
Nieuws Preek van de week Pinksteren (Hand. 2)
dynamisch-menu-plaatje7.png

Kerkenraad

Gerrit van Maren
Reageren>>

Pinksteren (Hand. 2) PDF Print E-mail
zondag, 12 juni 2011

Gemeente van Jezus Christus, lieve mensen!

Als ik aan Pinksteren denk, dan denk ik aan verandering. Pinksteren is het feest van de grote en snelle verandering. Het hele verhaal over de komst van de Geest van God,  zoals we dat zo juist uit de bijbel hoorden,  - dat heeft ook iets van een flitsverhaal…..het is een gebeuren met ineens een hele intense dynamiek. Vanuit de hemel  voel je ineens zoiets als een orkaan langs je heen komen, met het geluid van een soort indringende sirene, en heel de zaal waarop dat moment de leerlingen van Jezus bij elkaar zijn met hun sympathisanten, ca 120 mensen, onder wie ook Maria, de moeder van Jezus, waait helemaal vol met genadige, warme aanwezigheid van God.  Boven hun hoofden zie je vlammen, tongen van vuur, de hele groep raakt erdoor in vervoering en iedereen begint spontaan te spreken. Buiten – het zal vlak bij de tempel geweest zijn – lopen van alle kanten mensen bij elkaar, geschrokken, nieuwsgierig,  ze verdringen zich, ze willen allemaal vooraan staan.  Wat is dit? Wat gebeurt er? Wat is er gebeurd? 

Maar dan komt Petrus naar buiten, en de  andere elf ook. Die Jezus van Nazareth-mannen die men in de stad al weken niet meer had gezien, sinds Jezus gekruisigd was. Misschien hier of daar even bij de bakker om 8 uur 's morgens  of op de markt, maar als je iemand aansprak, dan reageerden ze schichtig en slopen snel weg….als illegalen bang voor Wilders en minister Leers. Maar kijk nou hoe ze daar nu staan. Voor de duvel en niemand bang….Dat zijn toch gewone mannekes uit de regio, Gallileers,  vissers en zo, hoor je die stadsmensen tegen elkaar zeggen ? Wat is er met de mannen gebeurd? Het is blijkbaar al heel geleden dat ze op straat iemand zo hoorde spreken…Zo deden de profeten dat vroeger. Zijn zij profeten van God? Nu ja, zo ongeveer.  

Pinksteren, dat is de flitsende dynamische start van de grote bevrijdende verandering van God. Met de verandering van mensen voorop, maar bij mensen alleen zal het niet blijven. Want als God eenmaal begint, vanuit de hemel…als een windvlaag  - duidelijk, van God moet alles nieuw worden, alles nieuwe schepping. Heel de wereld, zelfs de hemel gaat in de vernieuwing. Zo hoor je aan het eind van de bijbel: `Ik zag een nieuwe hemel en een nieuwe aarde.’

Als ik aan Pinksteren denk, denk ik aan de start, de belofte van deze totale verandering van God. Nu kan het best, dat je meteen denkt: nou, maar is dat wel iets om te vieren? Want veranderen…dat heeft toch vaak ook iets ingewikkelds, vermoeiends? En soms ook best iets engs, en bedreigends. Zelfs met betrekkelijk kleine veranderingen heb je dat al. Ik bedoel,  dat er zo’n remmechanisme in je afgaat, je automatisch vertraagt, remmen onder je uitklappen, zodat je je gaat schrap te zetten… Ik heb dat bijvoorbeeld altijd  al, als mijn vrouw ineens heel de kamer op z’n kop gezet heeft. Dat herken je misschien wel.  Dan kom je thuis, en je denkt: wat nu weer, waar staat mijn stoel? En wat is dit voor tafel ineens? Je voelt je een vreemde in je eigen huis. 

Veranderen, dat kost heel vaak best een hoop moeite. Ook positieve veranderingen als een nieuw kapsel of ander soort make over. Of een mobieltje, een nieuwe  pc…. Voordat je het weer in je vingers hebt….Donderdag kreeg ik een nieuwe auto, nou ja nieuw, van 2004. Maar toch met zo’n scherm waarop je over weet ik niet wat allemaal wordt geïnformeerd en gealarmeerd, navigatie………….en nog veel meer leuke leuke dingen…jawel, maar toch..

Veranderen – is dat iets om te vieren? Op z’n minst voelt het dubbel. Zeker als het om jezelf gaat, je leven. Ik bedoel: je kunt zo intens verlangen naar verandering. Naar vernieuwing van heel je ziel. Het is zo vaak: hoe gaat het? Z’n gangetje…. De saaiheid en suffigheid..je kunt zo verlangen naar nieuw, vernieuwing. Niet in het minst van je geloof. Je gebed, je omgang met God, de psalmen….

Er  is soms zoveel dat je neerdrukt….dat roet op de vleugels van je ziel smeert…De zeilen hangen slap….Bepaalde  zorgen, verdriet, gemis, mislukking, loosergevoel, spijt, schuldgevoel…Wat heb ik gemist? Zonden……, daar hoor je niet veel mensen over, maar wel, ook jonge mensen, zijn vaak heel erg somber…soort nieuw zondebesef…dat sombere….

Dat is de ene kant………. En het gevoel: wie helpt me, wie maakt me los? Wie zorgt voor nieuw? Kan dat nog als je 60 bent? Een jonge vrouw van net dertig: ik ben nu al op totaal op, op gebruikt…Maar dan: veranderen………hoe moet dat? Kan dat? Je voelt een remmechanisme……….

Okay. Pinksteren, Pinksteren: denk dus aan verandering,  hoe verandering je prikkelen kan, maar ook verzet in je op roepen, verlangen oproepen, maar ook wantrouwen,  heimwee en hoop, maar ook somberheid omdat je je heel machteloos voelt, er niet in meer in gelooft. Let op….veranderen, het kan. Want Pinksteren.. de Geest van God, die Geest is uit op verandering, op vernieuwing, op echt nieuw, ook van mensen die  opgebruikt voelen. 

Dat zie je inderdaad even heel scherp aan Petrus. Zoals die man daar gaat staan, spontaan met een toespraak begint, een soort preek, misschien wel de allereerste echte preek, zoals wij die in kerken tot op vandaag gewend zijn…De eerste keer, je zou haast zeggen,  zonder Jezus lijfelijk in zijn buurt… Gewoon in zijn eigen taal….je hoort zijn noordelijk accent….En heel zelfbewust, niks angstigs of zichzelf verdedigends, zoals die nacht dat hij voor een dienstertje met een grote mond door de bocht ging, nee,  vrijmoedig…. Als ik het goed heb is er geen enkele vlam meer te zien…Maar zijn eigen tong vlamt er bij iedereen heel direct in. En bijdehand is hij ook. Hij zegt: hier is niemand dronken, het is pas 9 uur…Ja, dat was toen kennelijk een overtuigend argument. 

Maar dan: als jullie denken: is er wat gebeurd? Wat is er gebeurd? Nou, en dan gaat de man helemaal los. Duidelijk: met die man zelf is iets heel fundamenteels gebeurd. Die man is een heel ander mens geworden. Een soort totaal makeover. Wat is er nu gebeurd? Hoe is hij veranderd? Wat zegt hij zelf?

Ik heb twee dingen opgeschreven

1. Dit is heilige Geest….

2. Jezus

Punt 1.  Petrus is een ander mens geworden. Wat is er gebeurd? Hij zegt meteen: dit is wat de profeet Joël indertijd over God profeteerde.  Als een belofte van God. Dat God zelf zich heel intens met ons zou gaan bemoeien. Door Zelf over alle afstanden tussen Hem en ons heen te komen en Zijn Geest uit te storten…Oftewel zijn leven, zijn kracht, zijn ziel, Zich zelf.  Kan dat? O jawel, je zelf ergens op, in storten…Goed, uitstorten…..dat had Joel eeuwen terug geprofeteerd… Op een keer komt God zelf, dan stort Hij zich er helemaal in….dan gooit Hij zich helemaal in het diepe. Dan committeert Hij zich zo intens,  zoals Hij daarvoor nog nooit niet zo intens heeft gedaan…

Uitgieten, uitstorten, dat roepen zulke woorden op. Dus jullie vragen: wat is dit? Dit is Joël, dit  is de belofte van God Zelf in de aanwezigheid van zijn Geest in ons midden, God in ons zelfs….heel diep, persoonlijk, maar ook breed…Alle volken gaat het aan. Dat is Punt 1: Pinksteren, verandering, zeg: heilige Geest van God. Petrus doet de bijbel open…..daar en daar kun je dat lezen. Hij heeft het niet over zichzelf….Ik voel me geweldig  ….ik, ik…Niets over zichzelf.

Misschien is dat ook  wel het eerste wat de heilige Geest je leert, niet meer meteen ik te zeggen. Veranderd worden, vernieuwd worden, dat is geen ik-werk, maar Geestvan God werk. Ook voor Petrus. In het evangelie kun je hem erop betrappen, dat hij heel vaak een zin begint met het woordje ik. Ik zal U volgen, en: ga uit van mij,  ik ben een zondig mens..   Ik zeggen, wij zeggen, dat zit diep, zelfs naar God, Heer, ik…Heer wij…De Geest van God leert je dat af.

Heer, U, Gij… Ik zeggen zit heel diep, bij elk mens….we zijn ook heel erg met ons zelf bezig.   Als je God kwijt bent, blijft ik over. Daarom wil tegenwoordig iedereen bekend worden. Ik  ben bekend, dus ik besta…..Petrus zegt niet: ik…maar: God, Joël, heilige Geest. En dan is meteen duidelijk:  de Geest gaat het om alle, alle bewegen, alle veranderen…..breed en persoonlijk. Dat uitstorten van God zelf..….Dat raakt in principe ALLE mensen……Ze werden ALLEN vervuld met de heilige Geest….en ALLEN  begonnen te spreken….in zijn eigen taal, ook dat nog. Hoe dat geklonken heeft? Ieder op zijn eigen manier…. Petrus met de bijbel er meteen bij, Johannes misschien ook, en Maria zal wel zijn gaan zingen: Mijn ziel maakt groot de Heer..en iedereen zo op zijn eigen manier. Eigen taal.

In Brooklyn zei een dominee tegen me van een mevrouw die een hindoeïstische danseres was geweest: als die vrouw vol is van God, ja begint ze automatisch te dansen…Ja, de Geest van God maakt graag gebruik van jouw eigen ding, om je te veranderen naar God toe. Zoiets zei ook Joël al. In Joëls tijd dachten de mensen: God is zo groot en majesteitelijk, zo’n afstand, en terecht natuurlijk, zoals die Moslims natuurlijk best een punt hebben over de majesteit van God. Zo dat God alleen maar zo nu en dan met een profeet iets direct communiceert…Maar Joël zei: ik heb en droom, straks komt er een dag en dan stort God zich er helemaal in,  en met elk mens die Hem lief is,  zich voor Hem opent, die raakt Hij, die vervult Hij, die beweegt en verandert Hij….  Joël zag een stroom van nieuw leven als regen neerdalen.. kracht, energie, liefde…die elk mens vervulde.  Ook  jonge mensen al,  jongens en meisjes, onze eigen kinderen, jonge mannen en jonge vrouwen. En ouderen….de mensen van de rollatorbrigade…..beweging. En zelfs de mensen van de werkvloer, slaven, slavinnen…

Joël: ik zie God als heilige Geest neerdalen…….. .Petrus: dat is Pinksteren, de Geest verandert mensen.

Maar punt 2: Petrus noemt meteen de naam van Jezus. Zusters en broeders…luister goed, wat ik zeggen wil dat is: Jezus…..en dan herinnert hij aan Jezus’ weg, zijn kruisiging en opstanding.   Jezus…………goed in je opnemen. Verandering, vernieuwing door de Heilige Geest van God? Ja. Maar denk meteen aan JEZUS. Anders zitten we in de kortste keren in vaag religieus gepraat en gepriegel….spiritueel geaai en gestreel….feel good gevoelens,  emoties, inzichten…verhelderingen…allemaal geest met kleine letters..van jezelf.  Interessant? Soms best wel….Je kunt van veel vrolijk worden, opknappen, je somberheid verliezen, van mooie muziek, sport, zingen samen ….En een psycholoog kan je geweldig helpen bepaald gedrag af te leren, te veranderen…

Ja maar, die diepe verandering van je hart, je gezindheid, van een angstige faalangstige Petrus naar een vrijmoedige Peter de Visser,  - dat kan alleen de Geest van Pinksteren. Nieuw hart, nieuwe schepping. Die Geest, die legitimeert zich met de Naam van Jezus. Dat hoor je Petrus doen.

Punt 1: Joël, bijbel, Geest van God. Punt 2: Jezus, gekruisigd en opgestaan. Ook Pinksteren is een Jezus feest. De Geest is de Geest van Jezus Christus. Bewust even nadrukkelijk, omdat op het moment overal de trend is om je te verdiepen in alle mogelijke geestelijk en spirituele en happinez-achtige cursussen. En Jezus daar buiten te houden. `Ik kan niets met Jezus.’  Op het moment mensen die nog wel wat met religie hebben maar zonder geloof, zonder God ook….slechts een godsgevoel als een soort flirten met God, zo heet dat. Wel erg oppervlakkig, vrijblijvend.  God dus niet als de grote liefde……….compassie.

Dan ben je ver van de Geest van Pinksteren. Dat is de Geest van Jezus. Die verandert mensen van de grond af. Kijk maar naar Petrus zelf. En de hele club erom heen. En aan het eind staan vele in de schare te schudden , te shaken op hun benen. Omdat ze begrijpen: wij hebben Jezus afgewezen, miskend, gekruisigd. Heel confronterend, en emotionerend. Typisch voor de Geest van Jezus: confronteren!

Maar met het oog op veranderen, vernieuwen. Met het oog op de grote change van hun leven. In de bijbel: bekering, omkeer, laat je veranderen…. Doe die stap, doe de stap, nu, nu God de Geest er is. Want dat wil de Geest van God: Loopt zijn preek op uit: Keer je om, kom tot Jezus….laat je dopen in de naam van Jezus…

Niets vaags. Nee, Pinksteren, God wil mensen veranderen, daarom daalt zijn Geest zo diep en indrukwekkend af. Pinksteren:  God in actie in ons midden….Jezus in de kracht van zijn Geest. Mensen aanrakend, veranderend, maar ook verder, relaties, gezinnen, families, kerken,  volken…de steden…Zo breed  is de impact van Pinksteren. Maar ook persoonlijk, en diep, en daarom doop….. Heel je bestaan.  Zoals doopwater je helemaal omsluit…. Zo God door zijn Geest je laten omringen, vervullen. 

Nu, de reactie toen, die was heel verrassend. Maar liefst 3000 mensen lieten zich toen dopen. Door Petrus en de anderen.  Dopen, veranderen, nieuw beginnen. Mensen vinden God……….kinderen van God. Nieuw hart, nieuw leven…. Wat let je? Ik zei in het begin: soms best moeilijk veranderen, innerlijk voel je verzet, een remmechanisme…Al  als je vrouw de bank heeft verzet in je huiskamer…. Al helemaal al God zijn hand op je legt. Laat je meenemen door Christus. Maak je rem los. Waarom doet mijn nieuwe mobieltje het niet? Je moet nog een …invoeren. Waarom wil mijn auto niet vooruit? Hij staat nog op de handrem……..o ja

Veranderen.. Laat je veranderen door God. Door Christus. Pinksteren. Het kan ook, door zijn Geest. Uitgestort……..op alle mensen. In de oude vertaling: alle vlees…..mooi detail. Vlees: mens in zijn zwakheid, zijn menselijkheid..mens die zegt: ik kan het niet. Is geloof wel mijn ding?  Bij mij is niet alleen de taugé besmet, maar ook de tomaten en de sla en eigenlijk alles….Heer Jezus, hoe moet dat?

Gelukkig:  Pinksteren:  God stortte zich er helemaal in, en tot op vandaag wil Hij zijn liefde uitstorten en  ons hart vervullen, vervoeren, vernieuwen. Bevrijden, uit die somberheid, met al dat roet op je ziel, en die zeilen die niet willen. Weet je nog? Hij kan het, Hij wil het… Laat God bij je toe…De Geest geeft lucht, ruimte adem…  Hele grote verandering…ja. Beetje eng? Ja. Wennen? Ja, wennen….je bent sneller gewend aan die bank die anders staat… Wennen aan God….en je omgeving moet ook wennen.  Is er met jou iets gebeurd? Je ziet er zo goed uit? Niks te zeuren? Moet je niet naar PSV vandaag? 

Veranderen….ik kan het je aanraden. Het voelt heel heel nieuw. En ook heel goed, ja. Kijk, dat vieren we nu vandaag. Pinksteren: dat is een heel hoopgevend feest.

(Eindhoven, 12 juni 2011, ds. P.L. de Jong)